"Cicho i chłodno" lub "Chłodno i wydajnie" - takie dwa stwierdzenia wypowiadają na ogół osoby posiadające nieco "lepszy" sprzęt. Zaraz za nim w głowie overclokera/amatora ciszy i chłodu pojawia się pytanie "Co jeszcze zostało do schłodzenia? Procesor chłodzony wielkim, pół pasywnym radiatorem, na grafice też wielki radiator, NB chłodny i wyciszony... tak, zostały jeszcze moje nieszczęsne pamięci pracujące na 1200 MHz"
Jeżeli takie lub podobne pytania zaprzątają Ci głowę, to ta recenzja jest dla ciebie.
Dziś zajmiemy się kolejnym chłodzeniem pochodzącej ze wszystkim znanej marki Thermalright. HR-07, bo taki symbol nosi nowy produkt, to kolejny element wciąż powiększającej się rodziny HighRiser - Coolerów przeznaczonych dla amatorów ciszy i wydajności. Owa seria liczy sobie już zestawy chłodzące na niemal wszystkie kluczowe elementy komputera. Znajdziemy tam chłodzenie na CPU (HR-01), chłodzenia dla chipsetów (HR-05 i HR-05 SLI), chłodzenia dla GPU (HR-03), a teraz przyszła pora, by do rodziny dołączyło chłodzenie dla pamięci... czy to koniec? My osobiście wiemy że nie, ale to temat na oddzielny artykuł, teraz zajmijmy się najmłodszym członkiem familii HR-07. Zapraszam do recenzji.
Opakowanie i zestaw
Na początku małe wyjaśnienie. Otóż w teście zobaczycie parę radiatorów zainstalowaną na konfiguracji dual chanel. Jednak radiatory są sprzedawane pojedynczo! Pamiętajcie o tym planując zakupy. A teraz, przejdźmy już do właściwej recenzji.
Nasz radiator otrzymamy w standardowym dla marki TR ekologicznym pudełku. Tym razem jest jednak troszkę inne. W przedniej części znalazło się okienko przez które widać zawartość. Tył pudełeczka został wypełniony krótkimi informacjami.
Zabezpieczenie zawartości jest poprawne, chociaż moim zdaniem zbyt słabe. Radiator jest dość delikatny, a znajduje się jedynie w foliowej torebce i lekkie przyciśnięcie opakowania od góry lub dołu może go wygiąć. Przydała by się jakaś pianka dla usztywnienia.
Znajdziemy tam rysunek naszego radiatora oraz wymiary, a także króciutki opis właściwości produktu. Czyżby koniec ery tylko tekturowych pudełek? Możliwe, jednak firma TR dalej unika "bajeranckich", kolorowych opakowań, a dodruk kilku czarnych napisów kosztów opakowania zbytnio nie podnosi. Dalej możemy być więc pewni, że płacimy za produkt, a nie za kolorowe pudełko, które i tak skończy w koszu.
W zestawie jak zwykle tylko to, co jest nam niezbędne. I słusznie, gdyż mało kto lubi płacić za setki dodatków z których nie skorzysta. Oprócz radiatora w zestawie znajdują się dwa ramiona dla wentylatora, śrubki przeznaczone do ich zamocowania oraz pary wkrętów dla
wentylatorów o grubościach 25 i 15 mm.
W komplecie znajdziemy również trzy podkładki termoprzewodzące. Jedną grubszą, dla kości jednostronnych, oraz dwie cieńsze dla modułów dwustronnych. Paski nie są pokryte klejem, więc nie niszczą stickerów gwarancyjnych i nie są jednorazowe. Jeżeli zmienimy pamięci, to po prostu zdejmujemy radiator, podkładki i zakładamy na nowe pamięci.
Radiator
Pora przyjrzeć się naszemu radiatorowi. Po wyjęciu z opakowania bez problemu orientujemy się jakiej marki kupiliśmy produkt i z jakiej serii pochodzi. Pod względem wyglądu, HR-07 jest bliźniaczo podobny do innych produktów z serii HR i wykorzystuje te same rozwiązania.
Do wykonania radiatora użyto identycznych materiałów jak w wypadku innych produktów: aluminium, miedzi, oraz niklu. Cała konstrukcja coolera opiera się na dwóch spłaszczonych przewodach Heatpipe łączących radiatory z dolną częścią, w którą wsuwamy kość pamięci. Szczegółom przyjrzyjmy się za chwilę, teraz słówko o wytrzymałości.
Jako że głównym elementem całej konstrukcji są dwa HP, na które nałożone są radiatory, całość jest dość delikatna (oczywiście nie rozpada się w ręku i nic nie "lata"). Bardzo łatwo jest zgiąć HP, a co za tym idzie również zmienić położenie radiatora. Przy montażu należy obchodzić się z nim delikatnie. Nie martwcie się jednak jeżeli egzemplarz który do was dotrze ma radiator lekko przygięty na przykład w dół, lub w bok. Na pewno mu to nie zaszkodziło, wystarczy go delikatnie wyprostować w ręku.
| Element |
Wymiar
[dł x szer x wys ] mm |
| Podstawa |
125 x 5(16) x 27mm |
| Radiator |
70 x 20 x 29 mm |
| Cooler |
125(147) x 26 x 87 mm |
| HP poza podstawą |
22 mm |
Teraz kilka słów objaśnienia:
* Podstawa jest takiej samej długości jak moduł pamięci , wartość w nawiasie przy szerokości oznacza grubość w miejscu mocowania HP do podstawy. Każdy z radiatorów (górny i dolny) ma taki sam wymiar.
* Wymiary całego coolera to wysokość od podstawy do końca górnego radiatora.
* Dodatkowo dla osób które mają wątpliwość czy cooler zmieści się w obudowie (np przez jej elementy konstrukcyjne) podałem o ile najdłuższy HP wystaje poza obrys podstawy.
Całą konstrukcję montujemy na pamięciach "na wcisk", po prostu wsuwamy HR-07 na moduł pamięci wraz z podkładkami przewodzącymi. Instalacja i deinstalacja jest łatwa, szybka i nie pozostawia śladów. Całość trzyma się na pamięciach pewnie i stabilnie.
Oglądając radiator z bliska, zauważamy podobieństwo do pozostałych HighRiserów. Każdy radiator posiada szereg otworków wentylacyjnych na bokach usprawniających przepływ powietrza przez żebra.
Co do jakości lutowania również nie można mieć wielkich zastrzeżeń. HP są ładnie wlutowanie i nie ma większych niedoróbek. Materiały są również wysokiej jakości. Małą wadą na jaką natrafiłem jest fakt, iż aluminium na podstawie (obejmującej pamięć) dość szybko się brudzi i trudno czyści (widać to na zdjęciach, bardzo trudno usnąć odciski palców).
Sama konstrukcja radiatora jest również bliźniaczo podobna do HR-01 lub HR-05. Generalnie, sprawia to wrażenie jak by wycięto fragment HR-01 i nałożono na HeatPipe. Coś dla estetów i fanów porządku wewnątrz komputera - całe chłodzenie w jednym stylu (dobra przyznaje się, należę do nich.
Spłaszczone HP wygięte w ładne, równe łuki, niestety nieco delikatne, ale w końcu radiator nie służy do rzucania oraz ciągłego montażu i demontażu.
Instalacja na pamięciach
Zależnie od posiadanych typów pamięci musimy przygotować odpowiednie podkładki. Jeżeli dysponujemy kośćmi dwustronnymi, to wybieramy cienkie, natomiast jeżeli jednostronnymi, to wybieramy jedną cienką i jedną grubszą.
Odrywamy folię chroniącą powierzchnię styku i przykładamy podkładkę do pamięci...
Jak wspomniałem, podkładki nie są samo przylepne, więc nie niszczą stickerów gwarancyjnych ani nalepek z oznaczeniami. Również w wypadku nierównego nałożenia możemy podkładkę zdjąć i założyć ponownie. Ich powierzchnia zachowuje się mniej więcej jak guma, nie ześlizguje się z pamięci.
Po nałożeniu podkładki, możemy przystąpić do instalacji radiatora...
Radiator wystarczy wsunąć na pamięć z przyłożoną podkładką. Przy użyciu umiarkowanej siły wsuwamy moduł do oporu starając się go dobrze wycentrować na pamięciach (jeżeli będzie zbyt wystawał z jednej strony, pamięć nie wejdzie do slotu).
W celu demontażu radiatora należy go delikatnie ściągnąć z pamięci, zdjąć podkładki, a potem założyć na przykład na nowe pamięci. Podkładki są wielorazowego użycia.
Montaż na płycie
Po instalacji wystarczy zamontować pamięci z powrotem w slotach i mamy efekt jak na zdjęciu powyżej... Pamiętajmy, że możemy używać jedynie dwóch HR-07 oraz jednej pary kości. Radiatory przykrywają dwa pozostałe sloty, oraz lekko zachodzą na siebie. Między nimi pozostaje swobodna przestrzeń dla cyrkulacji powietrza. Spory odstęp pozostaje również pomiędzy Coolerem CPU a Radiatorami na pamięciach.
Instalacja wentylatora
Nie zawsze chłodzenie pasywne jest dobre, czasem przepływ powietrza przez obudowę nie jest wystarczający, tak więc prześledźmy instalację wentylatora.
Przede wszystkim, aby zainstalować wentylator powinniśmy dysponować dwoma egzemplarzami HR-07. Mamy wtedy łącznie cztery ramiona dla wentylatora, oraz odpowiednią liczbę wkrętów. Przypomnę, że na HR-07 możemy zainstalować wentylatory w rozmiarach 70, 80 i 92 mm, o grubości 15 lub 25 mm.
Pierwszym krokiem jaki musimy wykonać jest instalacja regulowanych ramion w uchwytach, które znajdują się na krawędziach radiatorów. Wybieramy odpowiednią śrubę i przykręcamy...
I na drugim radiatorze... Tą samą operację musimy powtórzyć na drugim końcu radiatorków...
Tak prezentują się radiatory z zamontowanymi ramionami...
Gdy mamy tak przygotowane radiatory, możemy przystąpić do regulacji ramion pod odpowiedni rozmiar wentylatora. Regulacja jest identyczna jak np. w dobrze znanych radiatorach na chipset Zalmana. Po prostu luzujemy śrubkę, ustawiamy tak aby otwór ramienia pokrył się z otworem wiatraczka i dokręcamy...
Ostatnim krokiem jest przykręcenie wentylatora odpowiednimi wkrętami zależnymi od jego grubości...
I w efekcie mamy zestaw dwóch HR-07 chłodzonych przez wentylator. Coś dla fanów wysokich MHz.
Możemy również założyć większy i cichszy wentylator 92 mm. Powyżej fotografia z wentylatorem 92 mm. Na płycie jest już nieco ciasno...
Test i wyniki
Test został przeprowadzony na następującej konfiguracji sprzętowej :
CPU :
AMD Athlon64 X2 4200 + , chłodzenie : HR-01 + Wentylator 120mm @ 6V
MB : Asus A8N SLI Premium , chłodzenie HR-05 SLI + wentylator 80mm @6V
RAM :
Corsair XMS 3200XL , 2.6 Volt
GPU : GF 7600 GT , chłodzenie HR-03 bez wentylatora
Dodatkowo w obudowie znajdują się 2 wentylatory 92 mm , 2 80mm pracujące na 6 Volt.
Do rozgrzania pamięci użyliśmy popularnego programu Orthos , z wybraną opcją Stress RAM przez 40 minut.
Testy wykonano w wariantach : Ze standardowym radiatorem, z radiatorem HR-07 z zainstalowanym wentylatorem (pracującym na 6V), oraz bez niego.
Pomiędzy testami pamięci były wychładzane do najniższej możliwej temperatury.
Wyniki
Wyniki najnowszego produktu TR są więcej niż zachęcające. Po zainstalowaniu HR-07 temperatura naszych pamięci spadła z 42 do 36 stopni w idle. 6 stopni mniej. Podczas pracy pamięci dystans pomiędzy firmowym radiatorem a HR-07 rośnie do 12 stopni na korzyść produktu TR ( 53 do 41*C ), może to zaowocować dodatkowymi MHz przy podkręcaniu i/lub większą stabilnością modułów. Wynik z wentylatorem jest do przewidzenia, produkty TR zawsze odwdzięczają się lepszymi wynikami za minimalny przepływ powietrza. Nie inaczej jest i tym razem. Temperatura podczas pracy wynosi 37 stopni (jest to niewiele więcej niż temperatura idle w trybie pasywnym) , natomiast w spoczynku 32. Przy czym hałas jest nieznacznie większy.
Podsumowanie
Cóż, czas na słowa końcowe. Firma Thermalright pokazała kolejny świetny produkt adresowany do entuzjastów podkręcania oraz chłodu. Stanowi on doskonałe uzupełnienie rodziny HR.
Bardzo dobre wykonanie, wraz ze znakomitymi osiągami czyni HR-07 produktem godnym polecenia. Co prawda, zastosowanie tego chłodzenia ogranicza nas do użycia jedynie dwóch kości, ale przy dzisiejszych pojemnościach modułów 1 i 2 GB nie stanowi to powodu do uznania tego za minus.
Troszkę martwi opakowanie, niedostatecznie zabezpieczające produkt, który ze względu na HP jest nieco delikatny. Jest to mała niedogodność, jednak nie wpływa ona znacząco na całokształt wyrobu. Cieszy łatwa i bezproblemowa instalacja, z którą poradzi sobie każdy. Dodatkowo, na uwagę zasługuje fakt, że można je bez problemu zdjąć i zastosować na innych kościach dzięki wielorazowym podkładkom termoprzewodzącym.
Oprócz pragnienia ciszy i wydajności, produkt TR zaspokaja jeszcze jedno ważne odczucie nabywcy - estetykę. Ładne, ascetyczne wykonanie może się podobać, a jak wiadomo w czasach przeszklonych obudów, pięknych zestawów WC nie jest to bez znaczenia.
Komu polecę ten produkt? Na pewno osobom, które lubią wyciskać ze swoich
komputerów kolejne MHz. Będzie dobry również dla posiadaczy chłodzeń wodnych, którzy uważają bloki wodne na RAM za zbyt dużą ekstrawagancję, a także dla tych, którzy pozostali przy "staromodnym" chłodzeniu powietrzem, ale szukają kompromisu pomiędzy ciszą i wydajnością.
Plusy:
+Wydajność
+Wygląd
+Łatwa, bezproblemowa instalacja i deinstalacja
Minusy:
-Troszkę zbyt delikatne HP
-Opakowanie nie do końca zabezpiecza produkt
Ocena Końcowa:
- opakowanie - 2/3% (odjęto za zbyt słabe zabezpieczenie produktu)
- wyposażenie - 7/7%
- wygląd i jakość wykonania - 9/10% (nieco zbyt delikatne HP podatne na zgięcia)
- wydajność - 49/50%
- głośność - 30/30% (nie odejmowano)
Razem: 97/100%
